GSTR-1 › GSTR-1 ਦੇ ਟੇਬਲ
GSTR-1 ਦੇ ਟੇਬਲ ਸਮਝੋ: ਕਿਹੜਾ ਬਿੱਲ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
GSTR-1 ਤੁਹਾਡੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਰਿਟਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਲਿਸਟ ਨਹੀਂ ਹੈ: ਹਰ ਬਿੱਲ ਕਿਸੇ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇਸ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਕੌਣ ਹੈ, ਮਾਲ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿੱਲ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਟੇਬਲ ਸਹੀ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦਾ ਇਨਪੁੱਟ ਟੈਕਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਉਸੇ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਟੇਬਲ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ
| ਟੇਬਲ | ਪੋਰਟਲ ’ਤੇ ਨਾਂ | ਕੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
|---|---|---|
| 4A, 4B, 6B, 6C | B2B, SEZ, Deemed exports | GSTIN ਵਾਲੇ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਨੂੰ ਹਰ ਬਿੱਲ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ, ਟੈਕਸ ਰੇਟ ਮੁਤਾਬਕ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ। SEZ ਯੂਨਿਟ ਅਤੇ ਡੀਮਡ ਐਕਸਪੋਰਟ ਦੇ ਬਿੱਲਾਂ ’ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇਨਵੌਇਸ ਟਾਈਪ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। |
| 5 | B2C (Large) | ਦੂਜੇ ਰਾਜ ਦੇ ਬਿਨਾਂ-ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ₹1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੀ ਬਿੱਲ ਵੈਲਯੂ ਵਾਲੇ ਬਿੱਲ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ। |
| 6A | Exports | ਐਕਸਪੋਰਟ ਬਿੱਲ, IGST ਦੇ ਕੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦਿੱਤੇ, ਪੋਰਟ ਕੋਡ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਬਿੱਲ ਸਮੇਤ। |
| 7 | B2C (Others) | ਬਿਨਾਂ-ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀ ਵਿਕਰੀ: ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦਾ ਹਰ ਬਿੱਲ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜ ਦੇ ₹1 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ ਬਿੱਲ। ਬਿੱਲ-ਬਿੱਲ ਨਹੀਂ: ਰਾਜ ਅਤੇ ਰੇਟ ਮੁਤਾਬਕ ਜੋੜ ਕੇ। |
| 8 | Nil rated, exempted and non-GST | ਬਿਨਾਂ GST ਵਾਲੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਟੋਟਲ, ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ: ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਰਾਜ ਨੂੰ, ਰਜਿਸਟਰਡ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ-ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ। |
| 9B | ਕ੍ਰੈਡਿਟ / ਡੈਬਿਟ ਨੋਟ | ਰਜਿਸਟਰਡ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟ (CDNR), ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ-ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ B2C Large ਜਾਂ ਐਕਸਪੋਰਟ ਬਿੱਲਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨੋਟ (CDNUR)। |
| 11A, 11B | ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਐਡਜਸਟ ਹੋਏ ਐਡਵਾਂਸ | ਉਹ ਐਡਵਾਂਸ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਨਵੌਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ GST ਦਿੱਤਾ (ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਰਵਿਸ ਵਿੱਚ), ਅਤੇ ਇਨਵੌਇਸ ਬਣਨ ’ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਐਡਜਸਟਮੈਂਟ। |
| 12 | HSN-wise summary | ਹਰ HSN ਜਾਂ SAC ਕੋਡ ਅਤੇ ਰੇਟ ਦਾ ਟੋਟਲ, ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ: B2B ਅਤੇ B2C। |
| 13 | Documents issued | ਹਰ ਨੰਬਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ: ਪਹਿਲਾ ਨੰਬਰ, ਆਖ਼ਰੀ ਨੰਬਰ, ਕੁੱਲ ਅਤੇ ਕੈਂਸਲ। |
B2C Large: ₹1 ਲੱਖ ਦਾ ਨਿਯਮ
ਬਿੱਲ B2C Large ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤਿੰਨੋਂ ਗੱਲਾਂ ਸੱਚ ਹੋਣ: ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਦਾ GSTIN ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਲੇਸ ਆਫ਼ ਸਪਲਾਈ ਦੂਜੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਿੱਲ ਵੈਲਯੂ (ਟੈਕਸ ਸਮੇਤ) ਹੱਦ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਹੱਦ ਅਗਸਤ 2024 ਦੀ ਰਿਟਰਨ ਮਿਆਦ ਤੋਂ ₹1 ਲੱਖ ਹੈ (Notification 12/2024-Central Tax, 10 ਜੁਲਾਈ 2024); ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ₹2.5 ਲੱਖ ਸੀ।
ਮਿਸਾਲ। ਲੁਧਿਆਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਟਰੇਡਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਿਨਾਂ-ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਨੂੰ ਵੇਚਦਾ ਹੈ। ₹1,18,000 ਦਾ ਬਿੱਲ ਟੇਬਲ 5 ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਿੱਲ-ਬਿੱਲ। ਉਸੇ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਨੂੰ ₹94,400 ਦਾ ਬਿੱਲ ਟੇਬਲ 7 ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਰੇਟ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹੋਰ ਵਿਕਰੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਿਨਾਂ-ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਨੂੰ ₹2,00,000 ਦਾ ਬਿੱਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਟੇਬਲ 7 ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੈ।
B2C Small ਲਿਸਟ ਨਹੀਂ, ਟੋਟਲ ਹੈ
ਟੇਬਲ 7 ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਲੇਸ ਆਫ਼ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਰੇਟ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ "03-Punjab, 18%, ਟੈਕਸੇਬਲ ਵੈਲਯੂ ₹4,52,300"। ਟੈਕਸ ਰੇਟ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੇ B2C ਬਿੱਲ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਨੋਟ 9B ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ: ਉਹ ਉਸੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਰੇਟ ਲਈ ਉਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਟੇਬਲ 7 ਦੀ ਰਕਮ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ (ਰਕਮ ਮਾਈਨਸ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ)।
ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਤੇ ਡੈਬਿਟ ਨੋਟ
- ਰਜਿਸਟਰਡ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਨੂੰ (CDNR): ਨੋਟ ਨੰਬਰ, ਤਾਰੀਖ਼, ਟਾਈਪ (C ਜਾਂ D), ਨੋਟ ਵੈਲਯੂ, ਰੇਟ ਅਤੇ ਟੈਕਸੇਬਲ ਵੈਲਯੂ, ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਦੇ GSTIN ਸਮੇਤ।
- ਬਿਨਾਂ-ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਨੂੰ: ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਓਰਿਜਨਲ ਬਿੱਲ B2C Large ਜਾਂ ਐਕਸਪੋਰਟ ਸੀ (CDNUR, "UR type" B2CL, EXPWP ਜਾਂ EXPWOP)। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਟੇਬਲ 7 ਐਡਜਸਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਪਲੇਸ ਆਫ਼ ਸਪਲਾਈ ਓਰਿਜਨਲ ਇਨਵੌਇਸ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਰੀ ਡਾਕੂਮੈਂਟ (ਟੇਬਲ 13)
ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਇਹ ਟੇਬਲ ਖ਼ਾਲੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਰਿਟਰਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਹਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ ਉਸ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਨੰਬਰ, ਕੁੱਲ, ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਕੈਂਸਲ ਹੋਏ, ਲਿਖੋ। ਇਨਵੌਇਸ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਨੋਟ, ਡੈਬਿਟ ਨੋਟ, ਰਸੀਦ ਵਾਊਚਰ, ਰਿਫ਼ੰਡ ਵਾਊਚਰ, ਪੇਮੈਂਟ ਵਾਊਚਰ (ਰਿਵਰਸ ਚਾਰਜ), ਬਿਨਾਂ-ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਖ਼ਰੀਦ ਦੇ ਸੈਲਫ਼ ਇਨਵੌਇਸ, ਅਤੇ ਜੌਬ ਵਰਕ ਜਾਂ ਅਪਰੂਵਲ ’ਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਚਲਾਨ, ਸਭ ਦੀ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਲਾਈਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਟੂਲ ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਹੋਮ ਪੰਨੇ ’ਤੇ GSTR-1 ਮੇਕਰ ਬਿਲਕੁਲ ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ’ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਦਾ GSTIN ਜਾਂਚਦਾ ਹੈ (ਚੈੱਕ ਡਿਜਿਟ ਗ਼ਲਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਿੱਲ B2C ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਪਲੇਸ ਆਫ਼ ਸਪਲਾਈ ਬਿੱਲ ਤੋਂ (ਜਾਂ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ) ਲੈਂਦਾ ਹੈ, SEZ, ਡੀਮਡ ਐਕਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਬਿੱਲਾਂ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਚੁਣੀ ਈ-ਇਨਵੌਇਸ ਸਪਲਾਈ ਟਾਈਪ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਨੋਟ ਦਾ ਓਰਿਜਨਲ ਇਨਵੌਇਸ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।